Nói đến Đà Nẵng, khoảng thời gian trước năm 1997, nhiều người nghĩ đến đó là một thành phố loại 2 trực thuộc tỉnh Quảng Nam-Đà Nẵng, nằm khiêm tốn hai bên bờ Sông Hàn. Và cái ngày chia tách thành Quảng Nam và Đà Nẵng, vẫn biết là quy luật tất yếu của phát triển, chia tách hướng đến mục tiêu cho cả Đà Nẵng và Quảng Nam cùng phát triển nhưng sao vẫn bồi hồi, luyến tiếc bởi nghĩa tình sâu nặng của một thời gian khó Quảng Nam – Đà Nẵng anh hùng, kiên cường đi đầu trong đấu tranh giải phóng dân tộc, cho đến một Quảng Nam – Đà Nẵng cùng cả nước xây dựng quê hương sau ngày giải phóng. Vâng, có một thời đi thế, Quảng Nam và Đà Nẵng.

Ảnh: Cầu Nguyễn Văn Trỗi

Trước năm 1997, nếu so với Thành phố Hồ Chí Minh hay Hà Nội, Đà Nẵng còn nhỏ bé lắm, nhỏ bé về mọi mặt, từ quy mô về địa lý, dân số đến hạ tầng kinh tế. Thành phố bên sông Hàn chỉ tấp nập mấy con đường như Hùng Vương, Phan Châu Trinh, Ông Ích Khiêm, nhà cao tầng cũng chỉ đếm trên đầu ngón tay, cầu qua sông thì mang tính dã chiến phục vụ chiến tranh hơn là  phục vụ yêu cầu phát triển của một đô thị hiện đại. Đó cũng là bộ mặt Đà Nẵng vào những năm tháng ấy. Những hình ảnh này hẳn còn lưu lại trong ký ức của không ít người dân Đà Nẵng hôm nay, trong đó có “thế hệ 6X” như chúng tôi, vất vả mưu sinh - nhọc nhằn kiếm sống và nỗi buồn mênh mông, không giấu nổi trên mỗi khuôn mặt con người.

Đã có một thời gian dài, nhiều người biết đến một Đà Nẵng với vỏn vẹn chỉ là một địa danh của một miền đất miền Trung đầy khó khăn, thường xuyên lũ lụt, hạn hán …  Khách quan mà nói, về thực chất, Đà Nẵng đã đi sau Thành phố Hồ Chí Minh, Hà Nội ở điểm xuất phát công cuộc đổi mới. Ý thức sâu sắc “những thua thiệt” này, người Đà Nẵng đằm mình suy nghĩ những bước đi thích hợp nhất cho mình để xây dựng thành phố quê hương lớn lên từng ngày. Từ cái mốc 1997, đã có những thương hiệu mới gắn với hai tiếng Đà Nẵng, có thể nói những ai là người Đà Nẵng không thể không tự hào về điều này. Đầu tiên có thể kể đến là chiếc Cầu quay sông Hàn, chiếc cầu có thể nói là “độc nhất vô nhị” của nước ta, giờ đây đã là biểu tượng đáng tự hào của thành phố. Chiếc cầu còn có ý nghĩa hơn khi mà sự ra đời của nó đã nối liền hai bờ Đông và Tây sông Hàn, góp phần đổi thay cả một khu vực quận 3 trước kia vốn nghèo khó, chậm phát triển, bỗng vụt lớn dậy “bằng chị bằng em” nơi bờ Tây đô hội và sầm uất, chấm dứt một thời gian khó lênh đênh, chuyên chở bao nhọc nhằn lo toan trên những chuyến phà, chuyến đò ngang dọc sông Hàn. Hình ảnh những gia đình sống mưu sinh, chen chúc trên những con thuyền nhỏ, những dãy nhà chồ từ bao đời cũng đã lùi vào dĩ vãng... Sự đổi thay kỳ diệu này không chỉ làm cho nhiều người dân nơi đây mà cả nước cũng ngỡ ngàng trước sự thức tỉnh của cả một vùng phố Đông.

Ảnh: Cầu Thuận Phước

Càng phát triển, Đà Nẵng càng có thêm nhiều chiếc cầu bắc ngang Sông Hàn. Sau chiêc cầu quay Sông Hàn là Cầu Thuận Phước, chiếc cầu dây võng đến thời điểm này là dài nhất Việt Nam, được đưa vào sử dụng cuối năm 2009. Đó còn là chiếc Cầu Rồng kéo dài từ đường Nguyễn Văn Linh nối dài đến đường Hoàng Sa, đang trong giai đoạn thi công. Rồi tiếp theo là cầu mới thay thế cầu Nguyễn Văn Trỗi và Cầu Trần Thị Lý…đó là chưa kể  những chiếc cầu đã có như Tuyên Sơn, Cẩm Lệ, Hòa Xuân và sẽ có như Nguyễn Tri Phương... Kiểu dáng của mỗi chiếc cầu đã, đang và sẽ làm cho Đà Nẵng nói chung, sông Hàn nói riêng ngày càng đẹp hơn lên. Mỗi cây cầu sẽ là một công trình kiến trúc độc đáo, có những nét riêng không trùng lắp. Cũng chính vì vậy mà bên cạnh những phương án thiết kế về kiểu dáng, mỗi cây cầu đã có những phương án thiết kế về màu sắc, hệ thống đèn chiếu sáng v.v… để không chỉ là những điểm nhấn về kiến trúc, cảnh quan đô thị mà còn phục vụ nhu cầu đi lại thuận lợi của nhân dân và trên hết là phục vụ cho yêu cầu phát triển của thành phố.

Có thể nói, kể từ cái mốc lịch sử năm 1997, mỗi mùa xuân đi qua trên thành phố là một mùa hoa khoe sắc, rạo rực biết bao tâm hồn người Đà Nẵng. Đó cũng là mùa của xây dựng, mùa của những công trình, mùa của những niềm vui tiếp nối niềm vui, thể hiện sinh động trong ánh mắt, nụ cười của người Đà Nẵng. Những công trình tòa nhà cao tầng “gần lại với trăng sao” đã mọc lên trên đôi bờ sông Hàn như những nốt nhạc điểm xuyến lên khuông nhạc của một bản hòa tấu muôn màu của hiện đại văn minh.

Mỗi một người Đà Nẵng có thể tự hào về truyền thống đã được hun đúc từ hơn 700 năm, bắt nguồn từ cái nôi “Xứ Quảng”, trải dài suốt chiều dài lịch sử oai hùng, bi thương mà cha ông đã làm nên, để có được ngày hôm nay, một thành phố đang trên đường tiến lên văn minh, hiện đại khẳng định mình với cả nước. 37 mùa xuân hoà bình, trong đó có 15 mùa xuân “ra riêng”, người Đà Nẵng đã đồng lòng, thuận chí viết nên một trang sử mới – trang sử của những năm tháng lao động cật lực- tạo dựng một hình ảnh Đà Nẵng mới, cùng cả nước với chỉ một bước đi nhưng là sự kế tục của cả một bề dày truyền thống, mà không phải  đâu cũng có được.

Ảnh: Cầu quay sông Hàn

Người Đà Nẵng bây giờ có thể ngẩng cao đầu mà bước đi một cách tự tin nhưng không chấp nhận sự tự mãn, chủ quan. Và cũng không bỏ qua những tồn tại, khiếm khuyết đã, đang và sẽ phải đối mặt. Với cả nước, Đà Nẵng đã được đặt trở lại đúng với tầm vóc cần phải có của mình: thành phố động lực – trung tâm chính kinh tế, văn hoá của khu vực miền Trung - Tây Nguyên. Một may mắn nữa cho Đà Nẵng là, thành phố có những chủ nhân trẻ, trẻ trong cách nghĩ, trong tư duy, trong cách làm, trong cách nắm bắt nhạy bén và vững vàng những quy luật tất yếu của cuộc sống, mà ở đó, nhân dân chính là những người chủ thật sự. Giờ đây,  Đà Nẵng đã không còn bị che khuất tầm nhìn bởi dãy Trường Sơn, Đà Nẵng đã hướng thẳng tầm nhìn cần phải có của mình ra biển lớn. Đây không phải là một mỹ từ trong văn chương chữ nghĩa, nó mang tầm vóc trọng đại: Đà Nẵng đã tìm ra đúng hướng của sự phát triển chiến lược.

DÂN HÙNG